“Cỗ đường” – Phong vị Tết cổ truyền Hà Thành


Những thức ngon ngày nay có thể đã bị thất truyền và mai một đi không ít, nhưng những món bánh cổ truyền nho nhỏ vẫn luôn gắn liền với phong vị ngày Tết và trong tiềm thức của người Hà Nội xưa.

Mâm cỗ Tết Hà Nội xưa, ngoài những bánh chưng, xôi, gà, còn là những món bánh nhỏ xinh nhưng ẩn chứa đầy đủ nét tinh túy của văn hóa ẩm thực Việt Nam. Cỗ Tết Hà Nội ngày xưa thường có hai loại cỗ là cỗ mặn và cỗ đường. Cỗ đường thường có từ 4 đến 6 món bánh khác nhau. Người Hà Nội xưa chắc hẳn không ai không biết tới bánh gấc, bánh mảnh cộng hay bánh chín tầng mây,.. những thức ngọt đặc trưng cho cỗ đường ngày Tết xưa. Cỗ đường còn nói lên sự khéo léo, hay lam hay làm của người con gái Tràng An thanh lịch.

co-duong-ngay-tet-ha-thanh

Bánh mảnh cộng

“Cỗ đường” - Phong vị Tết cổ truyền Hà Thành

Cái tên “mảnh cộng” thời nay nghe thật xa lạ. Bánh mảnh cộng có lẽ chỉ còn trong kí ức của người Hà Nội xưa. Trong dân gian, mảnh cộng là một loại thuốc quý, giàu canxi, có công dụng điều kinh, giảm đau, trị loãng xương kể cả mãn tính. Loại bánh này không chỉ vì thơm ngon mà còn rất tốt cho xương khớp.

Lá mảnh cộng giờ rất hiếm, những người làm bánh thường phải dành riêng một khu đất để trồng. Để làm ra thức bánh có màu xanh ngọc bắt mắt, thơm mùi lá, mùi gạo nếp này cần có cả một công đoạn làm bánh công phu, cùng tâm huyết của người làm bánh. Đầu tiên, phải xay lá ra lọc lấy nước rồi trộn cùng gạo nếp, đậu xanh để làm nhân phải hấp nhuyễn rồi xào trộn cùng đường trắng và dừa sợi. Bột được viên tròn trịa bọc ngoài phần nhân đậu xanh, sau đó gói lá chuối và cho lên nồi hấp. Thưởng thức một miếng bánh mảnh cộng là đủ để cảm nhận hương vị mát lành của lá cỏ, ngòn ngọt của đậu xanh.

Ngày nay, nhiều người hoài cổ muốn có loại bánh này trong mâm cỗ ngày Tết nhưng rất khó để tìm được nơi bán cũng như người biết làm.

Bánh gấc

“Cỗ đường” - Phong vị Tết cổ truyền Hà Thành

Mâm cỗ ngày Tết dường như không thể thiếu sắc đỏ của gấc: cỗ mặn với xôi gấc thơm mềm, cỗ đường có bánh gấc đỏ tươi. Bánh gấc cổ truyền đất Bắc được làm từ thịt gấc đỏ tươi, dậy mùi béo ngậy, trộn cùng bột gạo nếp thơm lựng. Bánh đạt tiêu chuẩn phải có đủ độ dẻo của nếp cái hoa vàng, lại thơm ngậy hương của gấc và ngọt bùi của nhân đậu xanh. Ngày Tết Hà Nội xưa, bên cạnh những bánh chưng xanh ngắt, các gia đình thường bày một đĩa bánh gấc đỏ tươi mời khách, với mong muốn màu đỏ sẽ mang lại sự thịnh vượng và may mắn cho năm mới.

Bánh chín tầng mây

“Cỗ đường” - Phong vị Tết cổ truyền Hà Thành

Bánh chín tầng mây chắc hẳn không quá xa lạ với chúng ta. Sở dĩ bánh có tên như vậy bởi bánh được tạo nên bởi 9 tầng bánh màu sắc khác nhau xếp chồng lên nhau, tạo ra một món bánh vô cùng bắt mắt.

Nguyên liệu chính để làm bánh chín tầng mây là bột năng, nước cốt dừa, cùi dừa nạo và đường kính trắng. Những màu sắc sặc sỡ của bánh được làm hoàn toàn từ các nguyên liệu thiên nhiên, không dùng phẩm màu: nước cốt dừa để tạo màu trắng, đậu xanh làm màu vàng, gấc làm màu đỏ và lá dứa tạo thành màu xanh,.. Để có được tới 9 tầng bánh khác nhau là cả một quá trình công phu của người làm bánh. Mỗi tầng bánh được lần lượt trải đều vào khuôn, dày khoảng 1 cm, hấp chín lên rồi mới tiếp tục đổ lớp bánh tiếp theo. Cứ thế cho tới hết 9 tầng bánh.

Bánh chín tầng mây được cắt thành những miếng bánh nhỏ xinh cỡ 3 ngón tay được cẩn thận bọc lại bằng nilon để tránh bị dính vào nhau. Bánh có vị ngọt thanh của nước cốt dừa, thơm mùi lá dứa và gấc, đậu xanh. Bánh mềm nhưng không hề mất đi độ dẻo dai đặc trưng. Nếu tinh ý khi ăn, bạn có thể khéo léo tách từng lớp bánh riêng rẽ, ngắm từng tầng bánh trong vẻo đủ sắc màu, một cảm giác vô cùng thú vị.

Bánh rán lúc lắc

“Cỗ đường” - Phong vị Tết cổ truyền Hà Thành

Bánh rán lúc lắc vốn là một trong những món ăn vặt nổi tiếng của Hà Nội. Bánh rán lúc lắc với nhân đậu tròn xoe, tách riêng với vỏ bánh, gợi trí tò mò bởi âm thanh lụp bụp bên trong, giống như trò chơi xúc xắc ngày xưa.

Nguyên liệu làm bánh vô cùng đơn giản là khoai tây, bột nếp, đường và vừng trắng cùng nhân đậu xanh. Bánh rán đạt tiêu chuẩn có màu vàng ruộm, phồng, không bị xẹp khi để nguội và đặc biệt là phải lúc lắc được (nhân đậu xanh tách riêng với vỏ). Thưởng thức một lần bánh rán lúc lắc để cảm nhận vị thơm dẻo của bột nếp, bùi bùi của vừng, cùng vị ngọt dịu của nhân đậu xanh, chắc chắn bạn sẽ không bao giờ quên.

Cốm xào dừa

“Cỗ đường” - Phong vị Tết cổ truyền Hà Thành

Cốm vốn là thức quà nổi tiếng của Hà Nội. Và nhắc đến cốm, hẳn ai cũng sẽ nghĩ ngay tới cốm xào dừa – món bánh ngọt cổ truyền của ngày Tết Hà Thành. Không kén chọn nguyên liệu như bánh cốm, cốm xào chỉ cần dùng loại cốm dẻo thơm, màu hơi ngả vàng một chút. Cốm được xào cùng đường cát trắng tới khi hòa quyện, sau đó rắc thêm chút vừng rang vàng và dừa sợi.

Chỉ một miếng cốm xào đã mang đủ các vị: vị ngọt, thơm của cốm xào hòa quyện cùng vị beo béo, bùi bùi của dừa lan tỏa. Ngày Tết nhâm nhi tách trà nóng cùng một miếng cốm xào để cảm nhận được hương vị ẩm thực Hà Thành nhẹ nhàng mà tinh tế.

“Cỗ đường” – Phong vị Tết cổ truyền Hà Thành
5 (100%) 1 vote

Xin báo giá

Tên của bạn*

Địa chỉ Email*

Số điện thoại*

Thông điệp

captcha*